Moda'nın Mermer Gelini
25/7/2008 · Kategori: Emek verdiklerim
Vaktiyle viranede bir gül anımsatmıştı seni,
Artık her metruk bina seni hatırlatıyor şimdi 
Mermer köşk,Osmanlı coğrafyasının kalbinde hayat süren azınlıktaki levanten zümrenin varlık simgelerinden biri olarak Moda semtinde imar edildi.Mermerden teşkil dış cephesi,ince duvar işlemeleri,ipek perdeleri,çinileri ve mitolojik figürlerle bezenmiş camlarıyla;Moda sahilinde yarini bekleyen özenle süslenmiş bir gelin gibiydi.Girişte yer alan harikulade bronz at heykeli ve arka bahçedeki geyik heykeli en değerli ziynetleriydi.
Ne İngiliz'e,ne Rum'a ne de Mahmut Muhtar Paşa’ya yar oldu.Son tahvilde Paşa'nın mirasçıları borçlarını kapatmak için mermer gelinin sinesinde yer alan kıymetli eşyaları bir bir elden çıkardı.Bir gerdanlık kadar göz alıcı olan bronz at heykelini ;tablo,heykel vazo gibi değerli sanat eserlerini satarak ruhuna zarar verdiler.Mermer gelin, görkemli ve ışıltılı güzelliğini yitirmesede kaybettiklerinden dolayı mahsun bir görünüme bürünmüştü.
Elemli müzayede günlerinin ardından bir sabah kız öğrencilerin ve aydınlık yüzlü öğretmenlerin sesleriyle uyandı kederli uykusundan.Modanın mermer gelini müşfik ve vekarlı haliyle bir eğitim kurumuydu artık.Ona bakıpta büyülenmemek ve saygı duymamak elde değildi;öyleki talebeler ahşap zeminine zarar vermemek için özel keten ayakkabılar giyerdi.Fakat zamanla bu hassasiyetler yitirildi.Gereken özen ve bakım gösterilmeyince ilerleyen yıllarda beyaz mermeri karardı,merdivenleri kırıldı,çinileri söküldü ,bahçedeki manej,sera ve meyvalıklar yok oldu.Üstüne üstlük önüne sevimsiz bir beton yığını da inşa edilince sahille olan irtibatı kesildi ve biricik tesellisi muhteşem boğaz manzarasını bir daha göremez oldu.
Sorumsuz yapılaşma sonucunda binaların arasında kısılıp kaldı .Gayrı ihtişamlı günleri sona ermişti.Esas yıkıcı darbe 17 Ağustos’ta geldi.Deprem nedeniyle temelleri sarsıldı,duvarları çatladı.Kullanılamaz hale gelen köşk, kapısına kilit vurularak yalnızlığa terk edildi.Geçmişte hayran bakışların cazibe merkezi olan,odalarında prensesler,paşalar ağırlayan mermer köşk artık yanına yaklaşılması yasak ve tehlikeli olan metruk bir bina olmuştu.
Fısıltılı konuşmalar,gülüşler,şen kahkahalar,öğreten hitaplar,öfkeli nidalar birer yakıcı hatıra hüviyeti kazanarak dipsiz sessizliğe gömülmüştü.Bir dili olsa ve konuşabilseydi kimbilir ne acı sitemlerde, serzenişlerde bulunurdu? Resmi makamlar git gide çürüyen haline kayıtsız kalırken,vefakar mezun öğrenciler mermer köşkün sessiz çığlığına bigane kalmadı.Kurulan dernekle birlikte restorasyon için proje hazırlatıldı ve gereken mali kaynak da belediyeden sağlandı.Şu an itibariyle mermer gelinin yıllardır özlemini duyduğu ‘’huzura’’ kavuşması,kurtuluşa ermesi valilikten gelecek onaya bağlı.Zamana meydan okuyan Moda’nın mermer gelininin mürüvvetini görebilmek dileğiyle.
Resimde görülen bronz at heykelini müzayedede Hacı Ömer Sabancı satın alır ve Emirgan'daki köşkünün bahçesine yerleştirir.Emirgan 'daki yapı o tarihten sonra ''Atlı köşk'' olarak anılır.
Köşkün önüne inşa edilen ölçeksiz lise binası.
Yararlanılan Kaynaklar;
''Tarihi köşk Vali’nin imzasını bekliyor''Mine Akverdi
''Eşsiz manzaraya hangi bina!'' Mimdap
Kadky ve Kadky Kz Lisesi Giriimci Mezunlar Dernei (KALMED)
